Ung thư

Bệnh ung thư là gì? Những điều cơ bản cần biết về ung thư

Ung thư xảy ra khi có sự thay đổi trong gen của một hay nhiều tế bào. Khi đã hình thành, tế bào ung thư có thể phát triển ngoài tầm kiểm soát và “lấn át” các tế bào bình thường.
Biên tập bởi Bowtie Việt Nam
Ngày đăng 2022-09-07
Cập nhật ngày 2022-09-22
Nội dung chính
Bệnh ung thư là gì?Dấu hiệu nhận biếtNguyên nhân gây bệnhYếu tố nguy cơBiến chứng của ung thưPhương pháp chẩn đoánPhương pháp điều trịCách phòng ngừa

Tìm hiểu bệnh ung thư là gì?

Theo số liệu của Globocan, năm 2020, Việt Nam có 182.563 ca mắc mới ung thư. Trong đó, số ca tử vong do bệnh lý này lên đến con số 122.690 ca.

Ung thư vẫn là một căn bệnh khiến nhiều người cảm thấy lo lắng, sợ hãi khi nhắc đến. Tuy nhiên, việc tìm hiểu về bệnh ung thư giờ đây đã dễ dàng hơn, giúp bạn hiểu rõ và có cách chăm sóc sức khỏe để ngăn ngừa bệnh ngay từ hôm nay.

Bệnh ung thư là gì?

Ung thư là căn bệnh xảy ra khi một số tế bào của cơ thể tăng trưởng ngoài tầm kiểm soát, gây hình thành khối u. Tế bào ung thư có thể hình thành ở bất kỳ nơi nào trong cơ thể con người, bao gồm cả các cơ quan, cơ, xương và máu. 

Bình thường, các tế bào sinh trưởng và nhân lên (thông qua quá trình phân chia tế bào) để hình thành tế bào mới theo nhu cầu của cơ thể. Khi tế bào cũ già đi hoặc bị hư tổn, chúng sẽ chết và được thay thế bằng các tế bào mới này.

Tuy nhiên, trình tự trên đôi khi bị phá vỡ và các tế bào bất thường bắt đầu sinh trưởng không thể kiểm soát. Nhiều tế bào như vậy tập hợp lại sẽ tạo thành khối u, có thể lành tính hoặc ác tính. Khác với các khối u lành tính, khối u ung thư (khối u ác tính) có khả năng xâm lấn vào các mô khác cũng như lan rộng sang các bộ phận khác.

Dấu hiệu nhận biết

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh ung thư sẽ khác nhau tùy thuộc vào phần cơ thể bị ảnh hưởng. Một số trường hợp phát hiện bệnh khi có những triệu chứng xuất hiện mà không biến mất. Một số người có thể phát hiện ung thư trong quá trình khám sàng lọc định kỳ, trước cả khi bệnh biểu hiện thành triệu chứng.

Dấu hiệu nhận biết bệnh ung thư
Dấu hiệu bệnh ung thư sẽ khác nhau tùy vào cơ quan xuất hiện cũng như từng bệnh nhân.

Một số dấu hiệu và triệu chứng chung thường liên quan đến ung thư nhưng không đặc hiệu gồm:

  • Mệt mỏi, suy nhược kéo dài
  • Sờ thấy khối u hoặc vùng dày lên dưới da
  • Thay đổi cân nặng, bao gồm tăng cân hay giảm cân không rõ nguyên nhân
  • Có thay đổi trên da như vàng da, sạm hoặc đỏ da, vết loét khó lành hay nốt ruồi bất thường trên da
  • Thay đổi thói quen đi vệ sinh
  • Ho dai dẳng hoặc khó thở
  • Khó nuốt
  • Khàn tiếng
  • Khó tiêu kéo dài hay cảm thấy khó chịu sau khi ăn
  • Đau cơ hoặc khớp dai dẳng, không rõ nguyên nhân
  • Sốt kéo dài hoặc đổ nhiều mồ hôi vào ban đêm mà không rõ nguyên nhân 
  • Chảy máu hoặc bầm tím không rõ nguyên do

Nguyên nhân gây bệnh

Ung thư xảy ra do những thay đổi (đột biến) trong các gen kiểm soát chức năng của tế bào, đặc biệt trong cách tế bào sinh trưởng và phân chia. Những biến đổi trong gen di truyền gây ung thư có thể xuất hiện do:

  • Lỗi trong quá trình phân chia tế bào
  • ADN hư tổn vì các chất độc hại trong môi trường (như hóa chất trong khói thuốc lá, tia cực tím)
  • Di truyền từ cha mẹ

Thông thường, tế bào có khả năng nhận biết và sửa chữa các đột biến. Tuy nhiên, khả năng này sẽ giảm dần khi cơ thể già đi. Vì vậy, nguy cơ mắc bệnh ung thư cũng tăng dần theo tuổi tác.

Yếu tố nguy cơ

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư, bao gồm:

  • Tuổi tác: Phần lớn trường hợp được chẩn đoán bệnh ung thư ở độ tuổi trên 65.
  • Yếu tố liên quan đến lối sống: Một số thói quen như hút thuốc, uống rượu bia, tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời, béo phì, quan hệ tình dục không an toàn… có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
  • Bệnh sử của gia đình: Một phần nhỏ các trường hợp ung thư có liên quan đến yếu tố di truyền. 
  • Bệnh sử của bản thân: Một số bệnh mạn tính như viêm loét đại tràng, có thể làm tăng nguy cơ phát triển ung thư.
  • Yếu tố môi trường: Môi trường quanh bạn có thể chứa nhiều hóa chất độc hại làm tăng nguy cơ mắc ung thư như khói thuốc lá, amiăng, benzen…

Biến chứng của ung thư

Biến chứng bệnh ung thư
Ung thư có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh.

Không chỉ ung thư mà các phương pháp điều trị căn bệnh này cũng có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh, bao gồm:

  • Đau đớn, mệt mỏi
  • Khó thở
  • Tiêu chảy hoặc táo bón
  • Buồn nôn, nôn
  • Sụt cân
  • Các vấn đề về não và hệ thần kinh
  • Phản ứng bất thường của hệ miễn dịch do ung thư
  • Ung thư di căn hoặc tái phát

Phương pháp chẩn đoán

Để xác định được loại ung thư và những thông tin cần thiết khác (như vị trí, giai đoạn ung thư, tình trạng sức khỏe của người bệnh), bác sĩ cần tiến hành nhiều kiểm tra và xét nghiệm:

  • Khám lâm sàng để tìm kiếm những bất thường có thể quan sát được trên cơ thể như thay đổi màu sắc da, phì đại một cơ quan nào đó
  • Các xét nghiệm như xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm máu
  • Các chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cắt lớp phát xạ positron (PET), chụp cộng hưởng từ (MRI), chụp X-quang…
  • Sinh thiết lấy mẫu tế bào để phân tích dưới kính hiển vi

Các phương pháp điều trị ung thư

Khi được chẩn đoán ung thư, bác sĩ sẽ xây dựng một phác đồ điều trị riêng cho từng người bệnh dựa trên kết quả thăm khám. Những lựa chọn trong điều trị ung thư gồm có:

  • Phẫu thuật
  • Hóa trị
  • Xạ trị
  • Liệu pháp hormone
  • Liệu pháp nhắm trúng đích
  • Liệu pháp miễn dịch
  • Cấy ghép tủy xương

Bác sĩ có thể kết hợp nhiều phương pháp khác nhau để điều trị cho bệnh nhân ung thư, tùy thuộc vào loại và giai đoạn bệnh tại thời điểm được chẩn đoán. Bác sĩ cũng sẽ thảo luận với người bệnh về những phương pháp điều trị phù hợp để cùng đưa ra lựa chọn tốt nhất.

Cách phòng ngừa

Để giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư, bạn cần chú ý đến những điều sau:

  • Bỏ hút thuốc lá
  • Tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời quá lâu
  • Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh
  • Tập thể dục thường xuyên, ít nhất 30 phút mỗi ngày
  • Duy trì cân nặng phù hợp
  • Khám sàng lọc ung thư định kỳ
  • Tìm hiểu về một số vaccine giúp phòng ngừa các bệnh do virus gây ra có thể làm tăng nguy cơ ung thư như viêm gan B, HPV…

Tìm hiểu về bệnh ung thư sẽ giúp bạn có thêm kiến thức để chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Ngày nay, các phương pháp điều trị ung thư đã có nhiều bước tiến mới giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Đồng thời, nhiều phương thức đảm bảo, hỗ trợ chi phí điều trị bệnh cũng đã được ra đời, chẳng hạn như các gói bảo hiểm bệnh hiểm nghèo, bảo hiểm ung thư.

Chia sẻ
Các thông tin trên được chia sẻ bởi Bowtie Việt Nam. Các nội dung này chỉ mang tính chất tham khảo. Trong mọi trường hợp, Bowtie không chịu trách nhiệm về bất kỳ tổn thất hoặc thiệt hại nào, dù là trực tiếp hay gián tiếp, liên quan đến việc truy cập và sử dụng nội dung của Bowtie.

Bài viết liên quan

Ung thư cổ tử cung: Căn bệnh nguy hiểm của phụ nữ Ung thư cổ tử cung: Căn bệnh nguy hiểm của phụ nữ
Ung thư

Ung thư cổ tử cung: Căn bệnh nguy hiểm của phụ nữ

Tầm soát ung thư gan: Cách bảo vệ mình trước nguy cơ mắc bệnh Tầm soát ung thư gan: Cách bảo vệ mình trước nguy cơ mắc bệnh
Ung thư

Tầm soát ung thư gan: Cách bảo vệ mình trước nguy cơ mắc bệnh

Bệnh ung thư vú có nguy hiểm không? Bệnh ung thư vú có nguy hiểm không?
Ung thư

Bệnh ung thư vú có nguy hiểm không?

Các chuyên mục khác

Email

Liên hệ chung
hello@bowtie.com.hk
Liên hệ về truyền thông
media@bowtie.com.hk
Liên hệ hợp tác
partner@bowtie.com.hk

© 2022Bản quyền thuộc Bowtie Life Insurance Company Limited.

Trình duyệt của bạn đã xảy ra lỗi. Để trải nghiệm tốt hơn, vui lòng nâng cấp hoặc thay đổi trình duyệt khác. OK