Sakit

Diabetes Type 1 & 2: Mga Sintomas, Sanhi, at Pagpapagamot

Ang bilang ng mga kaso at ang paglaganap ng diabetes ay parehong nakaranas ng patuloy na pagtaas sa nakalipas na iilang dekada. Tinataya na mayroong 422 milyong katao ang namumuhay kasama ng diabetes sa buong mundo.
Author Bowtie Team
Date 2022-03-11
Updated on 2022-03-11
Menu
Ano ang Diabetes? Anu-ano ang iba’t-ibang mga uri ng diabetes?Mga Sintomas ng DiabetesMga Sanhi at mga Risk FactorsMga Komplikasyon ng DiabetesDiagnosisPagpapagamotMga Gabay sa Pag-iwas / Pagsusubaybay sa SariliFAQs

Ngunit sa kabila nito, kakaunti ang nalalaman ng karaniwang indibidwal ukol sa karamdamang ito. Kung ikaw ay bago lamang na nadiagnose, o kung namumuhay ka na na may diabetes, o kung nag-aalaga ka ng mahal sa buhay na mayroong diabetes, nagtungo ka sa wastong lugar. Hihimayin namin ang lahat ng dapat mong alamin tungkol sa diabetes. Ang masusing pag-aral ng lahat ng bagay tungkol sa karamdaman ay maaaring makatulong sa iyo o sa iyong mahal sa buhay magamit ang mga serbisyo at suportang kinakailangan para mabuhay ng matatag.

Ano ang Diabetes? Anu-ano ang iba’t-ibang mga uri ng diabetes?

Malamang sa malamang ay narinig mo na ang mga taong pinag-uusapan ang “diabetes” ng tila ba lahat ng taong may diabetes ay pare-pareho ang mga sintomas at komplikasyon. Ngunit kung nabubuhay ka na may diabetes o nag-aalaga ng sinumang may diabetes, baka kailangan mo pa ng karagdagang impormasyon. Nagtataka ka ba kung anu-ano ang mga iba’t-ibang uri ng diabetes na umiiral? Hayaan mong gabayan kang tuklasin ang apat na uri ng diabetes.

Type 1 Diabetes

Ang type 1 diabetes (na dating tinatawag na insulin-dependent o juvenile diabetes) ay kadalasang nadadiagnose sa mga kabataan, binata, at mga batang mayor de edad, ngunit maaari itong lumitaw sa anumang edad. Mas madalang ang type 1 diabetes kaysa sa type 2—tinatayang 5-10% lamang ng mga taong may diabetes ang nakakaranas ng type 1.* 

Ang glucose ay ang nagsisilbing gasolina na nagbibigay ng sustansya sa mga selula ng iyong katawan. Sa kabilang dako, ang insulin ay ang susi na nagpapahintulot sa glucose na pumasok sa mga selula. Ang mga taong nakakaranas ng type 1 diabetes ay hindi kayang gumawa ng insulin, o di kaya’y kakaunti lamang ang kayang gawin. Ngunit sa tulong ng insulin therapy at iba pang lunas, maaaring matutuhan ng mga pasyente kung paano pangasiwaan ang kanilang karamdaman.

Type 2 Diabetes

Ang type 2 diabetes ay ang pinakakaraniwang anyo ng diabetes. Mayroong tinatawag na insulin resistance o resistensya sa insulin ang mga indibidwal na may type 2 diabetes. Nangangahulugan ito na bagaman ang kanilang mga katawan ay nakakagawa pa rin ng insulin, hindi nito kayang gamitin ito sa epektibong pamamaraan, na siya namang nagdudulot sa pag-imbak ng asukal sa daluyan ng dugo. Bagaman may iilang tao na kayang kontrolin ang kanilang blood sugar sa pamamagitan ng wastong pagkain at pag-ensayo, may iba namang nangangailangan ng gamot o insulin para pangasiwaan ito.

Gestational Diabetes

Ang gestational diabetes ay isang uri ng diabetes na maaaring lumaganap sa loob ng pagkabuntis ng mga babae na wala pang diabetes. Tulad ng iba pang mga uri ng diabetes, nakakaapekto ang gestational diabetes sa kung paano ginagamit ang glucose ng mga selula. Kung hindi mabuting napangasiwaan ang diabetes sa loob ng pagkabuntis, maaaring makaapekto ang matataas na antas ng blood sugar sa mag-ina sa habang nagdadalang-tao, sa oras ng kapanganakan, at ang panahon matapos ang kapanganakan.* Maaaring kontrolin ng mga inang nagdadalang-tao ang gestational diabetes sa pamamagitan ng wastong pagkain at pag-ensayo, at kung kinakailangan, ang pag-inom ng tamang gamot. Para sa karamihan ng babae, bumabalik ang kanilang blood sugar sa regular na mga antas matapos silang mangak sa lalong madaling panahon. Ngunit kung nagkaroon ka na ng gestational diabetes, hinaharap mo ang mas mataas na panganib na magkaroon ng type 2 diabetes.

Prediabetes

Ang prediabetes ay isang karamdaman kung saan mas mataas sa inaasahan ang blood sugar, ngunit hindi pa ganoong kataas upang madiagnose bilang diabetes. Maaring magdulot ang prediabetes ng mas mataas na panganib na magkaroon ng type 2 diabetes, sakit sa puso, at stroke. Ang mabuting balita dito ay ang paglaganap ng prediabetes patungong type 2 diabetes ay maaring maiwasan. Maaaring ibalik ng wastong diyeta na may balanse, pagiging aktibo sa pisikal na pamamaraan, at pananatili sa isang malusog na timbang ang iyong blood sugar pabalik sa karaniwang mga antas.

Mga Sintomas ng Diabetes

Ang mga sintomas ng diabetes ay maaaring lumitaw kapag ang antas ng blood sugar sa katawan ay tumaas ng hindi karaniwang bilang. Maaaring magbago ang mga sintomas na ito batay sa kung gaanong kataas ang iyong blood sugar. Mayroong iilang tao, lalo na doon sa mga nakakaranas ng prediabetes o ng type 2 diabetes, na minsa’y hindi nakakaranas ng anumang sintomas. Sa kabilang dako, sa type 1 diabetes, ang mga sintomas ay tila mas mabilis lumitaw at mas matindi ang epekto. Ang tamang pagkilala sa maaagang sintomas ng diabetes ay maaaring makatulong sa pag-iwas sa paglaganap ng mga komplikasyon.

Ilan sa mga senyales at sintomas ng type 1 at type 2 diabetes ay ang mga sumusunod:

  • Mas matinding uhaw
  • Madalas na pag-ihi
  • Matinding gutom
  • Hindi maipaliwanag na pagkabawas sa timbang
  • Pag-iral ng mga ketone sa ihi (ang mga ketone ay produkto ng pagkasira ng muscle at taba na nangyayari tuwing walang sapat na insulin na umiiral)
  • Pagkapagod
  • Pagiging iritable
  • Paglabo ng paningin
  • Mga pigsa na mabagal humilom
  • Madalas na mga impeksyon, tulad ng sa gilagid, sa balat, at sa puwerta

Karaniwa’y walang sintomas ang gestational diabetes. Ang iyong kasaysayang medikal at kung mayroon kang taglay na anumang disposisyon sa panganib ay maaaring magmungkahi sa iyong doktor kung mayroon kang gestational diabetes, ngunit kakailanganin mong magpa-test para malaman ng may katiyakan.

Mga Sanhi at mga Risk Factors

Maaaring magkatulad ang mga pangalan ng type 1 at type 2 diabetes, ngunit magkakaiba silang mga karamdaman na may kani-kanilang mga sanhi at mga risk factor.

Ang mga risk factor para sa type 1 diabetes ay kinabibilangan ng:

  • Kasaysayang pampamilya: Ang mga indibidwal na may magulang o kapatid na may type 1 diabetes ay may mas mataas na panganib na maranasan ito. 
  • Edad: Maaaring lumitaw ang type 1 diabetes sa anumang edad, ngunit ito ay pinakalaganap sa mga bata at mga nagbibinata. 
  • Henetika: Ang pag-iral ng iilang mga gene ay nagpapakita ng mas mataas na panganib na pagkakaroon ng type 1 diabetes. 

Maaari kang magkaroon ng type 2 diabetes kung:

  • mayroon kang prediabetes, o kung may bahagyang kataasan ng iyong blood sugar
  • may bitbit kang labis na timbang, o kung ikaw ay obese o labis na mataba
  • marami kang taba sa bahagi ng iyong tiyan
  • hindi aktibo ang iyong pamumuhay
  • ikaw ay mahigit 45 taong gulang
  • nagkaroon ka na ng gestational diabetes
  • nakapagpanganak ka sa isang sanggol na mahigit 9 pounds ang timbang
  • mayroon kang malapit na miyembro ng pamilya na may type 2 diabetes
  • mayroon kang polycystic ovary syndrome (PCOS)

Mga Komplikasyon ng Diabetes

Ang pagkakaroon ng labis na glucose sa iyong dugo ay maaaring magdulot ng mga komplikasyon sa haba ng panahon, tulad ng: 

  • Karamdaman sa mata, dulot ng mga pagbabago sa antas ng likido, pagmamaga sa tisyu, at pagkasira ng pinagdadaluyan ng dugo sa mga mata
  • Mga problema sa paa, dulot ng pagkasira sa mga nerves at sa paghina ng pagdaloy ng dugo patungo sa iyong mga paa
  • Karamdaman sa gilagid at iba pang mga problema sa ngipin at bibig dulot ng mataas na halaga ng blood sugar sa iyong laway na nagpapahintulot sa mapanganib na bacteria na lumaganap sa iyong bibig. 
  • Karamdaman sa puso at stroke, dulot ng pagkasira ng pinagdadaluyan ng dugo at mga nerves na namamahala sa iyong puso at mga ugat
  • Karamdaman sa bato, dulot ng pagkasira sa mga ugat sa iyong bato. Maraming indibidwal na may diabetes ay nagkakaroon ng altapresyon, na maaari ding magdulot ng pagkasira sa kanilang mga bato.
  • Mga problema sa nerbiyo, dulot ng pagkasira sa mga nerbiyo at mga maliliit na ugat na naghahatid ng sustansya at hangin sa iyong mga nerbiyo
  • Mga karamdaman sa balat, na kung saan ang iilan ay dulot ng mga pagbabago sa maliliit na ugat at pagkabawas sa wastong sirkulasyon. Ang mga taong may diabetes ay mas mataas ang pagkakataong magkaroon ng mga impeksyon, kabilang ang mga impeksyon sa balat.

Diagnosis

Ang pangunahing pagsusulit na ginagamit upang i-diagnose ang type 1 at type 2 diabetes ay kilala sa pangalang A1C (o glycated hemoglobin) test. Ang pagsusulit sa dugo na ito ay tinutukoy ang iyong karaniwang antas ng blood sugar para sa nakalipas na 2 o 3 buwan. Maaaring kunan ka ng dugo ng iyong doktor o bigyan ka ng isang maliit na pantusok sa daliri upang gawin ito. At kapag mataas ang iyong mga blood sugar levels sa nakalipas na iilang buwan, gayundin ang taas ng iyong antas sa A1C. Ang A1C level na 6.5% o mahigit ay nagpapahiwatig ng pag-iral ng diabetes.

Pagpapagamot

  • Type 1: Ang mga taong may type 1 diabetes ay karaniwang hindi nakakagawa ng insulin, kaya ito’y kinakailangang iturok sa katawan.
  • Type 2: Maaaring pangasiwaan, at kahit baligtarin ang type 2 diabetes sa pamamagitan ng diyeta at pag-ensayo. Kung hindi sapat ang mga pagbabago sa pamumuhay, maaaring bigyan ka ng reseta ng iyong doktor ng mga gamot na tinutulungan ang iyong katawan gamitin ang insulin sa mas epektibong pamamaraan. Ang patuloy na pagmamasid sa iyong blood sugar ay isa ring mahalagang bahagi ng pangangasiwa ng type 2 diabetes. Maaaring imungkahi ng iyong doktor ang regular na pagsusuri ng iyong blood sugar. Kung mataas ang iyong mga blood sugar levels, maaaring kang resetahan ng mga iniksyon ng insulin ng iyong doktor.

Mga Gabay sa Pag-iwas / Pagsusubaybay sa Sarili

Bagaman hindi maiiwasan ang type 1 diabetes, maaaring bawasan ang posibilidad na magkaroon ng type 2 diabetes sa pamamagitan ng mga pagbabago sa pamumuhay na ito:*

  • Magpanatili ng katamtamang timbang
  • Kung naging labis ang iyong imbang, planuhin ang pagbabawas kasama ng isang propesyonal 
  • Pataasin ang antas ng iyong aktibidad
  • Sumuod ng balanseng diyeta at bawasan ang pagkakain ng mga pagkaing mataas ang nilalamang asukal o pagkaing labis na sumailalim sa pagproseso

FAQs

1. Ano ang mangyayari kung magkaroon ako ng diabetes habang nagdadalang-tao?

Ang susi sa wastong pagpapagamot nito ay mabilising pagkilos! Marami kang pwedeng gawin upang pangasiwaan ang iyong gestational diabetes, tulad ng:

  • Pagsusubaybay sa iyong blood sugar upang tiyakin na ang iyong mga antas ay nanatili sa malusog na bahagdan.
  • Pagkonsumo ng malusog na pagkain sa mga wastong bahagi at sa wastong panahon, gaya ng bilin ng iyong doktor o dietitian.
  • Pagiging aktibo. Itanong sa iyong doktor kung anu-anong uri ng pisikal na aktibidad ang maaari mong gawin at kung may mga aktibidad ba na dapat mong iwasan.
  • Pagsusubaybay sa iyong sanggol. Susubaybayan ng iyong doktor ang pag-usbong at paglaki ng iyong sanggol.

Kung hindi sapat ang wastong pagkain at pagiging aktibo para pangasiwaan ang iyong blood sugar, maaaring magreseta ang iyong doktor ng insulin, metformin, o iba pang gamot.

2. Nagdudulot ba ng type 2 diabetes ang asukal?

Hindi direktang nakapagdudulot ang asukal ng type 2 diabetes. Ngunit mas malaki ang posibilidad mo na magkaroon nito kung labis ang iyong timbang. Tumataas ang timbang mo kapag mas malaki ang konsumo mo ng calories kaysa sa kinakailangan ng iyong katawan, at ang mga pagkain at inuman na may taglay na mataas na asukal ay likas na maraming calories.

3. Anu-ano ang mga pagkain ang nakasasama para sa diabetes?

Ang pag-iwas sa mga pagkain na nagdudulot ng pagtaas ng iyong blood sugar at paigtingin ang resistensya laban sa insulin ay maaari kang palusugin at bawasan ang posibilidad ng mga komplikasyong dulot ng diabetes sa hinaharap. Ang mga taong may diabetes o prediabetes ay dapat iwasan ang konsumo ng pagkaing naglalaman ng hindi malusog na taba, likidong asukal, mga isinaprosesong trigo, at mga refined na carbohydrates, tulad ng:*

  • Inuming naglalaman ng mataas na asukal
  • Mga pagkaing mataas sa trans fats
  • White bread, kanin, at pasta
  • Flavored na yogurt
  • Mga pinatamis na breakfast cereal
  • Pulot-pukyutan, agave nectar, at maple syrup
  • Pinatuyong prutas
  • Mga sitsiryang nasa pakete
  • Fruit juice
  • Mga French fries
Share
Ang mga impormasyon na nasa itaas ay nagmula sa Bowtie Team. Ang mga nilalaman nito ay para magamit upang pang-impormasyon lamang. Kung kailangan mo ng personal na payo pang medikal, mangyaring ikaw ay komunsulta sa mga kwalipikadong mga propesyonal na nangangalaga sa pangkalusugan.

Related Articles

Hypertension (High Blood Pressure): Mga Sintomas, Dahilan at Paggamot Hypertension (High Blood Pressure): Mga Sintomas, Dahilan at Paggamot
Sakit

Hypertension (High Blood Pressure): Mga Sintomas, Dahilan at Paggamot

Other Topic

© 2022 Bowtie Life Insurance Company Limited. All rights reserved.

Your Browser is outdated. To have a better user experience, please upgrade or change another browsers. OK